WYSZUKAJ IMPREZĘ
wpisz tytuł / nazwę / tekst

SZCZEGÓŁY IMPREZY

Akademia Filozoficzna - System św. Tomasza z Akwinu jako synteza wiedzy średniowiecznej

14.02.2020, godz. 16:30

Miejsce: Książnica Cieszyńska, ul. Mennicza 46
Miejscowość: Cieszyn
Gmina: Cieszyn
Organizator: Książnica Cieszyńska
Telefon: 33 851-38-41 Fax: 33 851-38-45  


Arystoteles (384-322 r. p.n.e.), urodzony w Stagirze (i stąd zwany Stagirytą), przez pierwszych dwadzieścia lat swego rozwoju był najwybitniejszym z uczniów platońskiej Akademii, który jeszcze za życia swego mistrza poddał jego poglądy gruntownej krytyce (polemiczne argumenty  Arystotelesa wymierzone w idealizm platoński nie straciły ważności do dnia dzisiejszego), w związku z czym opuścił Akademię i założył własną szkołę filozoficzną – Likeion. Zgodnie z relacją anonimowego autora XIII-wiecznego Żywota Arystotelesa, Stagiryta tymi oto słowy tłumaczyć miał swoje odstępstwo od nauki mistrza: amicus Plato, sed magis amica veritas(„Platon to przyjaciel, ale większą przyjaciółką jest prawda”). Logika wewnętrznego rozwoju myśli doprowadziła Arystotelesa do stworzenia systemu filozoficznego realizmu, który wraz z idealizmem platońskim stanowił najdonioślejsze dziedzictwo, jakie spekulacja filozoficzna starożytnych przekazała średniowiecznej, a później nowożytnej Europie. Jego wpływ na myśl wieków średnich był tak ogromny, że gdy tylko kiedykolwiek wielką literą zapisywano słowo „Filozof”, miano na myśli zawsze postać Arystotelesa jako absolutnie najwyższy spośród wszystkich autorytetów naukowych, natomiast za sprawą chrystianizacji jego filozofii dokonanej w XIII w. przez św. Tomasza z Akwinu system Arystotelesa stanowi do dnia dzisiejszego podstawę pojęciową dla oficjalnej doktryny Kościoła katolickiego.

Z uwagi na ogrom dokonań nie sposób w tym miejscu choćby wymienić wszystkich koncepcji, teorii, rozumowań i pojęć, które Arystoteles wprowadził do filozofii i utrwalił w jej wielowiekowych dziejach; do najważniejszych i najtrwalszych jego osiągnięć należy zaliczyć: w metafizyce – teorię substancji jako bytu jednostkowego złożonego z formy i materii (hylemorfizm), teorię czterech przyczyn wyjaśniania rzeczywistości, teorię Pierwszego Poruszyciela, zestawienie listy 10 kategorii filozoficznych oraz stworzenie pojęć aktu, możności, istoty rzeczy, przypadłości, entelechii itd.; w teorii poznania i metodologii – syntezę racjonalizmu oraz empiryzmu, teorię receptywności poznania, wyodrębnienie logiki formalnej jako narzędzia filozofii, teorię sylogizmu; w psychologii – biologiczny podział duszy w oparciu o władze psychiczne, teorię rozumu czynnego i biernego; w etyce – teorię szczęścia i doskonałości etycznej (eudaimonia), teorię cnoty jako trwałego usposobienia, etykę „złotego środka”; w refleksji politycznej – paradygmatyczną analizę możliwych rodzajów ustrojów politycznych, podział ustrojów w oparciu o ich właściwe bądź wadliwe funkcjonowanie, genezę rzeczywistości społecznej.

Większość z wymienionych powyżej zagadnień będzie przedmiotem wspólnej, grupowej dyskusji toczonej w oparciu o wybór najważniejszych fragmentów dzieł Arystotelesa, które (wraz z pytaniami pomocniczymi do tekstów) znaleźć można tutaj: LINK
Tradycyjnie, obok edukacyjnego oraz merytorycznego waloru spotkania, istotną atrakcją towarzyszącą najbliższym zajęciom Akademii Filozoficznej będzie możliwość ujrzenia niezwykle cennego cymelium pochodzącego ze zbiorów Książnicy Cieszyńskiej, jakim jest edycja dzieł wszystkich Arystotelesa (Aristotelou tou Stageritou ta Sodzomena), wydana w 1590 r. w Lyonie.




Książnica Cieszyńska zaprasza do wzięcia udziału w cyklu warsztatów edukacyjnych z zakresu dziejów filozofii prowadzonych przez dr. Artura Lewandowskiego. Wykład inaugurujący działalność Akademii Filozoficznej odbędzie się 11 października 2019 r. o godz. 16.30 w sali konferencyjnej Książnicy Cieszyńskiej. Po zakończeniu wykładu każdemu ze słuchaczy zostanie wręczony imienny indeks, w którym odnotowywana będzie obecność na spotkaniach, zaś każdy, kto weźmie udział w co najmniej sześciu warsztatach, otrzyma wraz z ich ukończeniem Certyfikat Cieszyńskiego Miłośnika Mądrości.
 
Dlaczego filozofia? Filozofia, zapomniana dziś „królowa nauk”, przez ponad dwa i pół tysiąca lat stanowiła podstawę wiedzy, z której wyrosły wszystkie dziedziny badań naukowych. Jako nauka najogólniejsza zajmowała się zawsze tym, co dla ludzkości było najważniejsze i najcenniejsze, stawiając pytania o prawdę, sens, istotę rzeczywistości, wolności, etyki czy granic ludzkiego poznania. Pytania filozoficzne przez dziesiątki wieków otwierały nowe obszary dociekań, które wraz z czasem stawały się trwałym dziedzictwem kultury do tego stopnia, że dziś rzadko kiedy pamiętamy o filozoficznym rodowodzie większości naszych pojęć oraz wyobrażeń. Pragnąc przypomnieć ów rozległy i zapomniany rezerwuar najszlachetniejszej tradycji intelektualnej oraz podkreślić wciąż aktualną wagę pytań filozoficznych postawionych wieki temu, Książnica Cieszyńska zaprasza do uczestnictwa w cyklu spotkań poświęconych dziejom filozofii. Podczas zajęć uczestnicy będą mieli wyjątkową sposobność nie tylko do otwartej dyskusji na tematy filozoficzne i światopoglądowe, lecz również do autentycznego „odczucia” historii ludzkiej myśli zapisanej na kartach najdawniejszych drukowanych ksiąg. W zbiorach starych druków Książnicy Cieszyńskiej znajdują się bowiem bezcenne i prestiżowe edycje fundamentalnych dzieł filozoficznych (jak choćby XVII-wieczne wydanie dzieł Kartezjusza czy najdonioślejsze wydanie Krytyki czystego rozumu I. Kanta), które prezentowane będą podczas spotkań poświęconych przybliżeniu sylwetek największych filozofów w dziejach oraz omówieniu podstaw stworzonych przez nich systemów wiedzy.

Jaki cel nam przyświeca? W trakcie cyklu zajęć uczestnicy odbędą skrótowy kurs historii filozofii klasycznej umożliwiający nabycie elementarnych kompetencji filozoficznych, takich jak: umiejętność interpretacji tekstu filozoficznego, znajomość podstawowych pojęć filozoficznych oraz narzędzi logicznej argumentacji, przyswojenie niezbędnych informacji na temat życia i poglądów najwybitniejszych myślicieli w dziejach ludzkości czy wiedza o problematyce poszczególnych dziedzin filozofii. Umiejętności te pozwolą na dalszą – samodzielną i poszerzoną – kontynuację lektur filozoficznych. Obok waloru edukacyjnego spotkania wzbogacone zostaną akcentem bibliofilskim, tworząc unikalną okazję do ujrzenia starodrucznych egzemplarzy arcydzieł filozoficznych pochodzących z bogatych zbiorów Książnicy Cieszyńskiej, które będą przedstawiane podczas warsztatów.
Forma spotkań. Spotkania – łącząc ujęcie historyczne oraz systemowe – poprzedzane będą mini-wykładem wprowadzającym w genezę i problematykę omawianego w trakcie zajęć fragmentu tekstu wielkiego filozofa zilustrowanego bezcennym cymelium, który następnie poddawany będzie analizie podczas wspólnej i otwartej dyskusji w grupie, dzięki czemu spotkania nabiorą również warsztatowej formy, gdzie uczestnicy będą mieli okazję zarówno do swobodnej wypowiedzi na tematy filozoficzne, jak i do kształcenia umiejętności interpretacji wielkich tekstów kultury oraz logicznie uporządkowanej debaty nad problemami w nich zawartymi, osadzając je w złożonym procesie historycznego rozwoju ludzkiej myśli.

Do kogo adresujemy naszą ofertę edukacyjną? Do uczestnictwa w cyklu warsztatów zapraszamy wszystkich chętnych do wspólnego pochylenia się nad wielkimi zagadnieniami filozoficznymi, które intrygują człowieka od zarania dziejów aż po dzień dzisiejszy. Mile widziane będą zarówno osoby pasjonujące się filozofią czy szeroko pojętą humanistyką, pragnące usystematyzować i pogłębić swoją dotychczasową wiedzę, jak i osoby, które nie zetknęły się jeszcze z tą fascynującą dziedziną ludzkiego namysłu, lecz otwarte są na nowe intelektualne doznania poszerzające światopoglądowe horyzonty oraz oferujące wiedzę o najżywotniejszych zagadnieniach przenikających nieprzerwanie kulturę i historię Europy już od ponad dwóch i pół tysiąca lat. Propozycja skierowana jest w pierwszym rzędzie do uczniów szkół średnich oraz studentów, choć serdecznie zapraszamy każdą osobę zaciekawioną tematyką zajęć.

Program Akademii Filozoficznej. Całość cyklu zajęć obejmie dziesięć warsztatów, które odbywać będą się z częstotliwością jednego spotkania w miesiącu (każdy drugi piątek miesiąca, godz. 16:30) w sali konferencyjnej Książnicy Cieszyńskiej:

11 października 2019
Dzieje filozofii przed Platonem – wykład wstępny

  8 listopada 2019
Idealizm platoński: pierwszy system filozoficzny w dziejach

13 grudnia 2019 
Arystoteles: od krytyki Platona do systemu realizmu

10 stycznia 2020
Św. Augustyn: mistrz Ojców Kościoła

14 lutego 20120
System św. Tomasza z Akwinu jako synteza wiedzy średniowiecznej

13 marca 2020
Kartezjusz: racjonalizm i narodziny nowożytności

10 kwietnia 2020
 Myśli Blaise’a Pascala albo tragizm egzystencjalny człowieka nowożytnego
 
8 maja 2020

John Locke: ojciec nowożytnego empiryzmu

12 czerwca 2020
Filozofia transcendentalna Immanuela Kanta jako „przewrót kopernikański” w filozofii

10 lipca 2020
Georg Wilhelm Friedrich Hegel: twórca systemu idealizmu absolutnego



 
Artur Lewandowski – dr nauk humanistycznych w dziedzinie kulturoznawstwa, starszy bibliotekarz w Książnicy Cieszyńskiej. Absolwent magisterskich studiów filozoficznych na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego (2005-2010) oraz studiów doktoranckich na Wydziale Filologicznym UŁ (2010-2014). Autor artykułów naukowych, przedmów do dzieł filozoficznych, przekładów z języków angielskiego i francuskiego oraz redaktor opracowań naukowych. Stypendysta oraz laureat wyróżnień rektora UŁ. Prowadził wykłady przygotowujące do Olimpiady Filozoficznej w Młodzieżowej Akademii Filozoficznej w Łodzi (2005-2010) oraz zajęcia z historii filozofii i teorii.

 



« powrót
tel. (033) 85-78-723 fax: (033) 85-78-721
e-mail: info@olza.pl
design by OlzaNet.pl
Aby ułatwić korzystanie z naszej strony internetowej, używamy plików cookies, które zapisywane są na Twoim komputerze. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji na temat plików cookies znajdziesz w Polityce Cookies OK